Nasale wies opolska
Nasale
to wieś opolska

Dwór Paruszowice

Dwór Baumgarten-

Paruszowice

W 1802 r. nabył przez kupno Ernst Philipe Karl Elisabeth Hrabia von Bethusy - Huz od spadkobiercy Von den Oleschen Paruszowice i Dobiercice.

Według danych z 1814 r. właścicielem dworu był Graf von Bethsy Bankau ( Bąków ) , w 1840 r. został odsprzedany folwark Wilmsdorf ( Dobiercice ), a nabył go Beyer Hans jako dzierżawca.

Areał Dobiercic wówczas wynosił ogółem 333 ha,

w tym 259 ha ziemi ornej, 29 ha użytki zielone i 26 ha lasów.

1 morga to 25 ar.

Sam dwór Paruszowice w 1840 r. posiadał:

2661 mórg ogółem, w tym 953 mórg ziemi ornej, 85 mórg łąk,

19

32

Stan inwentarza żywego wynosił:

 

 

 

 

Do dworu Paruszowice należały w tym czasie folwarki:

Langwiese, dzisiejszy teren byłego POM Kolonia Długa, obecnie wytwórnia brykietu i tartak.

Eichborn, to dzisiejszy teren dworu Chudoba. Te folwarki posiadały ogólny areał 800 mórg tym 736 mórg ziemi ornej, 53 morgi łąk, 11morg inne użytki.

Inwentarz żywy w tych folwarkach wynosił:

 

 

 

 

Jak widać powyższe obiekty Dobiercice i Chudoba należały już w XIX wieku do dworu Paruszowice.

Według Gütter Adressbuch z 1894 r. ( Książki Adresów Dworów ), właścicielem był wówczas Viktor Roberti Rittmeister ausser Dienst ( Kapitan rezerwy armii Pruskiej ).

Zarządcą dworu był Edward Rüge.

Czynna była gorzelnia.

Byłe folwarki Eichborn - Chudoba i Langwiesen - Kolonia Długa, zostały usamodzielnione i figurują już w tym spisie dworów w 1937 r. jako samodzielne dwory.

Rittergut, dwór Paruszowice w 1937 r. jako dwór państwa Niemieckiego wydzierżawiony Ernstowi Lipinsky, areał wynosił ogółem 377 ha, w tym 331 ha ziemi ornej, 36 ha użytki zielone i 10 ha lasów.

Czynna jest gorzelnia.

Odnośnie wracając do rodziny Lipinsky, Ernst Lipinsky dzierżawca dworu Paruszowice, to był synem Hermana Lipinsky właściciela dworu w Nasalach i równocześnie dzierżawca dworu w Gosławiu, jego syn Kurt Lipinsky dziedziczył od niego dwór Nasale, a drugiemu synowi Helmutowi Lipinsky, zakupił od dworu Maciejów, folwark Pszczonki.

Nadszedł styczeń 1945 r., kiedy Armia Czerwona zbliżała się do Śląska, rodzina Lipinsky wraz z cała załogą dworską wyruszyła w ciężką drogę ewakuacyjną której większość nie powróciła. W opuszczone mieszkania dworskie osiedliła się nowa załoga składająca się z repatryjantów i przesiedleńców z centralnej Polski.

Chciałem jeszcze wrócić do dzierżawcy Ernsta Lipinsky, to los wojenny przed opuszczeniem Paruszowic ciężko dotknął, a mianowicie w 1942 r. zginął na froncie Wschodnim jeden z jego synów.

Z dniem 01.07.1945 r. Radzieckie Komendantury przekazały po wypróżnieniu obór, stajni i chlewni, całego inwentarza żywego i wszystkich zasobów magazynowych, traktując to jako zdobycz wojenną administracji Polskiej.

W pierwszym okresie te byłe dwory przyjęły nazwę PNZ czyli Państwowe Nieruchomości Ziemskie.

Pierwszym kierownikiem powojennym od 1945 r. był wojskowy kapitan o nieznanym nazwisku.

Kierownikami i dyrektorami byli:

Zemski Ludwig ur. 1916 r. zmarł 1997 r.,

Jerzy Urodów ur. 1920 r. zmarł 1980 r. w Sycowie ( po opuszczeniu Paruszowic był przez pewien okres kierownikiem PGR Charbelin w kluczu PGR Biała Nyska,

Zemski Ludwig ( ponownie od 1970 r. do 1976 r. ) ,

inż. mgr Marian Salachna od 1976 r.,

inż. Ryszard Wróbel,

inż. mgr Kalemba zastępca prezesa.

Zootechnicy:

 

inż. Urszula Wojtok,

inż. Franciszek Żurek,

 

 

Waldon,

Alojzy Górka ur.1950 r. zmarł 1996 r.,

Władysław Buła,

 

Jerzy Zawiślak

Kierownicy gorzelni:

Walenty Sikora,

inż. Franciszek Hirszel,

Piotr Strzelecki,

 

 

Łucja Antkowiak po mężu Zemska, główna księgowa,

Jadwiga Zalaczyńska,

Duczmal,

Demnikowski

 

W 1972 r. PGR Paruszowice został siedzibą rejonu produkcyjnego, do którego zostały włączone PGR Dobiercice, a nieco później w 1975 r. PGR Chudoba, a z dniem 01.07.1977 r. PGR Pszczonki.

W tym układzie rejon produkcyjny Paruszowice najpierw pod kierownictwem Ludwika Zemskiego, następnie pod kierownictwem inż. mgr Mariana Salachna, a następnie pod kierownictwem inż. Ryszarda Wróbel, działał też w Kombinacie PGR Byczyna aż do zaprzestania działalności Państwowych Gospodarstw Rolnych w Listopadzie 1993 r. i przejęcia ich przez ARWSP czyli Agencję Rolną Własności Skarbu Państwa w 30.11.1993 r..

Teraz były rejon produkcyjny Paruszowice działa pod nazwą Przedsiębiorstwo Rolne AGRO-PAR Sp. z o.o. Paruszowice, dalej jest pod kierownictwem byłego dyrektora rejonu produkcyjnego Paruszowice, a obecny prezes inż. Ryszard Wróbel.

Areał ogólny przedsiębiorstwa rolnego Paruszowice wynosi około 2000 ha.Należy zaznaczyć że w czasie gdy działał rejon produkcyjny Paruszowice jak i kombinat PGR Byczyna w latach 80 tych XX wieku, to został na terenie PGR Paruszowice zbudowany nowoczesny zakład przemysłu rolnego, w tym suszarnia z odpowiednimi do tego celu przechowalniami.

 

W dniu 14.03.2009 r. w Niemczech zmarł Ernst Lipinsky syn byłego dzierżawcy Ernsta Lipinsky.

Dr Prof. Ernst Lipinsky wykładowca na Uniwersytecie w Bonn, ur. 17.02.1928 r. w Nasalach.

Kiedy ostatni raz z nim rozmawiałem przez telefon 17.02.2009 r. to zapewniał mnie że na święta Wielkanocne przyjedzie w odwiedziny, by jeszcze raz swoją rodzinną wieś zobaczyć co jednak mu się jednak nie udało.

W rozmowie ze mną zawsze dobrze wyrażał się i cieszył, że ta była posiadłość jego ojca jest tak dobrze utrzymana, modernizowana i dobrze prowadzona.

Nigdy nie żądał zwrotu tego byłego ich mienia, bardzo wysoko cenił zarządcę dworu inż. Ryszarda Wróbel za dobre zarządzanie tym byłym dworem.

.
Księgowi:
specjalista produkcji roślinnej.
Magazynierzy:
mórg inne.
mórg upraw warzywnych, 158 mórg lasów, 14 mórg stawów rybnych i
1. Konie 14 szt. ,2. Woły 8 szt. ,3. Krowy ----- ,4. Owce 300 szt. .1. Konie 8 szt. ,2. Woły 8 szt. ,3. Krowy 10 szt. ,4. Owce 100 szt. .